Sự kiện

Mời bạn tham dự buổi giới thiệu và thảo luận về Mỹ Documents, tiểu thuyết xuất bản năm 2025 của nhà văn Kevin Nguyen, cùng phần trao đổi với Marie Myung-Ok Lee, nhà văn lưu trú (Writer-in-Residence) tại Đại học Columbia.

Tác phẩm kể về một gia đình người Mỹ gốc Việt có cuộc sống bị đảo lộn bởi các chính sách giam giữ của chính phủ. Lấy cảm hứng từ những sự kiện lịch sử và đương đại, cuốn tiểu thuyết khám phá các chủ đề về bản sắc, sự dịch chuyển, phân biệt chủng tộc và quan hệ gia đình.

Thông tin sự kiện và đăng ký tham dự:

https://cser.columbia.edu/cser.../my-documents-book-talk/

Người tham dự không thuộc Đại học Columbia cần liên hệ cser@columbia.edu để được hướng dẫn vào khuôn viên trường.

Cùng một chữ Hán 月 (nguyệt) có thể được sử dụng để biểu đạt từ mang nghĩa “mặt trăng” trong nhiều ngôn ngữ Đông Á, dù cách phát âm hoàn toàn khác nhau: yuè trong tiếng Quan thoại, tsuki trong tiếng Nhật, dal trong tiếng Hàn.

Điều này từng khiến nhiều học giả châu Âu thế kỷ XVII tin rằng chữ Hán biểu đạt trực tiếp ý niệm thay vì từ ngữ, và do đó có thể trở thành một hệ thống giao tiếp phổ quát giữa những cộng đồng nói các ngôn ngữ khác nhau.

Nhưng liệu chữ Hán có thực sự tồn tại độc lập với ngôn ngữ nói?

Trong buổi tọa đàm “When Wor(l)ds Collide: Chinese Characters, East Asian Writing, and Ideographic Universalism” tại Đại học Columbia, Giáo sư Zev Handel (University of Washington) sẽ xem xét quan niệm này từ góc độ lịch sử ngôn ngữ và văn tự học.

Thông qua quá trình truyền bá và thích ứng của chữ Hán tại Nhật Bản, Hàn Quốc và Việt Nam, bài nói khám phá một đặc điểm đặc biệt của hệ thống văn tự này: chữ Hán không phải là những ký hiệu biểu đạt ý niệm thuần túy, nhưng lại có khả năng thích ứng linh hoạt để ghi chép nhiều ngôn ngữ khác nhau.

Đối với những ai quan tâm đến chữ Hán, chữ Nôm, lịch sử văn tự và giao lưu tri thức Đông Á, đây là một chủ đề rất đáng theo dõi.

Diễn giả: GS. Zev Handel – University of Washington

Đơn vị tổ chức: Critical Chinese Humanities Colloquium, Weatherhead East Asian Institute cùng các đơn vị đồng tài trợ tại Columbia University

Thông tin chi tiết và đăng ký tại đây.

Digitizing Việt Nam trân trọng giới thiệu buổi tọa đàm trực tuyến “Lĩnh Nam chích quái – Góc nhìn đa chiều từ văn bản đến giao lưu khu vực”, thuộc chuỗi Vietnamese Culture Forum, do Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam (VSC), Trường Đại học Fulbright Việt Nam, phối hợp cùng Đại học Hamburg (Đức) tổ chức.

Là một trong những tác phẩm tiêu biểu của văn học Việt Nam thời trung đại, Lĩnh Nam chích quái không chỉ lưu giữ những truyền thuyết về nguồn gốc, lịch sử và đời sống tinh thần của người Việt, mà còn là nguồn tư liệu quan trọng để tìm hiểu quá trình hình thành, lưu truyền và tiếp biến văn bản trong không gian văn hóa Đông Á.

Tại buổi tọa đàm, PGS.TS. Nguyễn Thị Oanh, tác giả công trình Lĩnh Nam chích quái – Khảo luận, Dịch chú, Nguyên bản chữ Hán (NXB Khoa học xã hội, 2024), sẽ giới thiệu những cách tiếp cận tác phẩm từ lịch sử văn bản, tư tưởng thời Lý–Trần, đặc điểm ngôn ngữ Hán văn đến những tương đồng về motif và kiểu truyện giữa văn học Việt Nam, Trung Quốc và Nhật Bản.

PGS.TS. Nguyễn Thị Oanh chuyên nghiên cứu văn học chữ Hán Việt Nam và văn học so sánh Việt Nam – Trung Quốc – Nhật Bản. Bà là tác giả công trình Lĩnh Nam chích quái – Khảo luận, Dịch chú, Nguyên bản chữ Hán (NXB Khoa học xã hội, 2024), cùng nhiều công trình khảo cứu và dịch chú văn học cổ điển Đông Á.

• Thời gian: 19:30–21:00, Thứ Sáu, ngày 23/10/2026 (giờ Việt Nam)
• Hình thức: Trực tuyến qua Zoom
• Zoom ID: 623 1776 1046
• Password: 82871834

Digitizing Việt Nam xin chia sẻ thông tin về một buổi tọa đàm trực tuyến sắp diễn ra, dành cho những ai quan tâm đến việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong nghiên cứu lịch sử:

History+AI: The Promise and Peril of LLMs to Historical Research (Lịch Sử + AI: Tiềm Năng và Rủi Ro của Các Mô Hình Ngôn Ngữ Lớn trong Nghiên Cứu Lịch Sử)

Thời gian: Thứ Ba, ngày 20/10/2026

15:00 (giờ Việt Nam) | 16:00 (giờ Hồng Kông)

Hình thức: Trực tuyến qua Zoom

Diễn giả: GS. Florin-Stefan Morar

Phó Giáo sư ngành Lịch sử, Giám đốc Phòng thí nghiệm History+AI, Đại học Quốc gia Singapore (NUS).

Các mô hình ngôn ngữ lớn (LLMs) có thể đóng góp gì cho nghiên cứu lịch sử? Và liệu chúng có thể khiến các nhà sử học bỏ qua những điều quan trọng nào?

Thông qua ba dự án nghiên cứu Science and Emotions, The Pulse of History và CROSS, GS. Florin-Stefan Morar sẽ tìm hiểu cách AI đang từng bước tham gia vào quá trình nghiên cứu của các nhà sử học, từ việc tra cứu, khám phá những kho tư liệu đồ sộ đến xây dựng và kiểm chứng các cách diễn giải lịch sử.

Bên cạnh những khả năng mới mà các công cụ này mang lại, bài nói cũng đề cập đến những vấn đề đáng lưu tâm: các mô hình ngôn ngữ lớn có thể làm mờ đi những điểm chưa chắc chắn vốn tồn tại trong tư liệu lịch sử, tái tạo những khoảng trống và thiên lệch của các kho lưu trữ, hoặc đưa ra những câu trả lời có vẻ thuyết phục nhưng thiếu bằng chứng xác thực.

Trọng tâm của buổi tọa đàm là một câu hỏi mang tính phương pháp luận: Làm thế nào để các nhà sử học khai thác hiệu quả các mô hình ngôn ngữ lớn, đồng thời bảo đảm rằng những kết quả do AI tạo ra luôn có thể được kiểm chứng, phản biện và các nhận định lịch sử vẫn phải dựa trên những nguồn tư liệu đáng tin cậy?

Nghiên cứu của GS. Morar kết hợp lịch sử toàn cầu, lịch sử khoa học và công nghệ với các phương pháp tính toán. Ông là tác giả cuốn Connected Cartographies: World Geography and the Sino-Western Translation of Knowledge, 1580–1842 (Cambridge University Press, 2025).

Đăng ký tham dự tại đây.

Digitizing Việt Nam trân trọng giới thiệu tọa đàm thuộc chuỗi Vietnamese Culture Forum, do Trung Tâm Nghiên Cứu Việt Nam phối hợp cùng Đại học Hamburg tổ chức. TS. Chung Hoàng Chương sẽ khảo cứu các nguồn tư liệu lịch sử và văn hóa về sự lan truyền của các truyền thống Phật giáo dọc sông Mê Kông và sự phát triển của các truyền thống tôn giáo tại Đồng bằng sông Cửu Long. Tọa đàm do TS. Nguyễn Nam chủ trì.

Thời gian: Thứ Sáu, ngày 09.10.2026, 19:30–21:00 (giờ Việt Nam) / 14:30–16:00 (CEST)

Hình thức: Trực tuyến qua Zoom

Zoom ID: 641 5673 0755

Mật khẩu: 56253122

Các hiện vật Khmer đã di chuyển qua Đông Nam Á và đến những vùng đất khác trên thế giới như thế nào? Và hành trình của chúng có thể cho chúng ta biết điều gì về lịch sử sưu tầm, bảo tàng và di sản văn hóa?

Trung tâm Nghiên cứu Khmer (Center for Khmer Studies) và Trung tâm Siem Reap thuộc Viện Viễn Đông Bác Cổ Pháp (EFEO) trân trọng mời quý vị tham dự hội thảo trực tuyến kéo dài một ngày, quy tụ hơn 30 học giả, nhà khảo cổ học, chuyên gia bảo tàng, nhà nghiên cứu nguồn gốc và lịch sử sở hữu hiện vật, chuyên gia di sản và luật gia đến từ nhiều quốc gia trên thế giới.

Thông qua các nghiên cứu trường hợp cụ thể, hội thảo sẽ tìm hiểu hành trình phức tạp của các hiện vật Khmer, đồng thời đặt ra những câu hỏi quan trọng nảy sinh trong quá trình truy tìm và tái dựng lịch sử của chúng.

Hội thảo vẫn đang mở đăng ký tham dự. Quý vị có thể đăng ký miễn phí để nhận đường dẫn tham gia qua Zoom tại đây.

Diễn giả: Richard Pegg, Giám đốc kiêm Giám tuyển Nghệ thuật Châu Á, MacLean Collection

Thời gian: 00:00, ngày 03/10/2026 (giờ Việt Nam)

Hình thức: Trực tuyến qua Zoom

Đăng ký tại đây.

Bản đồ lịch sử có thể giúp chúng ta tái dựng những mạng lưới thương mại, ngoại giao và dịch chuyển từng kết nối Việt Nam với thế giới hàng hải rộng lớn của Đông Á và Đông Nam Á như thế nào?

Digitizing Vietnam trân trọng giới thiệu buổi thuyết trình sắp tới của TS. Richard Pegg, Giám đốc kiêm Giám tuyển Nghệ thuật Châu Á tại MacLean Collection, do Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á (Center for Southeast Asian Studies), Northern Illinois University (NIU) tổ chức.

Thông qua những bản đồ được kiến tạo từ thế kỷ XVII đến thế kỷ XIX, TS. Pegg sẽ khảo sát các hệ thống trao đổi phức tạp và đan xen từng định hình không gian Biển Đông và biển Hoa Đông. Trong đó có các mạng lưới thương mại Châu Ấn thuyền (Red Seal), Manila, Xiêm, Phúc Kiến, gia tộc Trịnh (Zheng), bạc–lụa, gạo–lụa, hệ thống triều cống, mạng lưới thương nhân Hồi giáo, cùng các hệ thống thương mại của Bồ Đào Nha, Anh và Hà Lan.

Trong những thế kỷ này, các thương cảng và cộng đồng ven biển Việt Nam nằm trong những mạng lưới thương mại rộng lớn kết nối với Trung Quốc, Nhật Bản, Đông Nam Á, cũng như thế giới thương mại Ấn Độ Dương và châu Âu. Khảo sát những mạng lưới này thông qua bản đồ học lịch sử mở ra một cách tiếp cận khác để đặt Việt Nam trong một lịch sử hàng hải mang tính kết nối và liên vùng, thay vì chỉ nhìn lịch sử qua những đường biên giới của quốc gia hiện đại.

Sự kiện do Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á, Northern Illinois University (NIU) tổ chức, với sự đồng tài trợ của Center for Burma Studies, School of Art and Design, Art Museum và Department of History thuộc NIU.