Kho tư liệu ảnh của École française d'Extrême-Orient (EFEO) tiếp tục mở ra những góc nhìn quý giá về lịch sử, xã hội và không gian văn hóa của Việt Nam trong quá khứ. Gần đây, EFEO đã công bố trực tuyến 248 bức ảnh mới được số hóa, do Jean Le Pichon chụp tại miền Trung Việt Nam trong thời gian ông phục vụ trong lực lượng Vệ binh Đông Dương.

Jean Le Pichon đến Việt Nam năm 1927 với vai trò chủ đồn điền trước khi gia nhập bộ máy hành chính thuộc địa sau cuộc khủng hoảng kinh tế năm 1929. Từ vị trí lính gác, ông dần thăng cấp lên chức chánh thanh tra trong lực lượng Vệ binh Đông Dương, đồng thời được biết đến với xu hướng đóng vai trò hòa giải tại địa phương. Trong những chuyến đi qua vùng núi giữa Huế, Pleiku và Kon Tum, ông đã tiếp xúc với người Cơ Tu và ghi chép lại nhiều tư liệu liên quan đến đời sống và tập quán của cộng đồng này. Công việc đó được khuyến khích bởi linh mục Léopold Cadière thuộc Hội Thừa sai Paris, đồng thời là thành viên thông tấn của EFEO và đồng sáng lập tập san Bulletin des Amis du Vieux Huế (Đô Thành Hiếu Cổ).

Những bức ảnh này không chỉ ghi lại cảnh quan hay kiến trúc, mà còn lưu giữ những lát cắt của đời sống thường nhật, cộng đồng địa phương, không gian văn hóa và môi trường xã hội trong một giai đoạn lịch sử nhiều biến động. Với tư cách là những tư liệu hình ảnh lịch sử, bộ sưu tập cũng gợi mở những suy ngẫm về mối quan hệ phức tạp giữa tư liệu thuộc địa, quan sát dân tộc học, ký ức và công cuộc bảo tồn di sản văn hóa.

Đối với giới nghiên cứu và người học trong lĩnh vực Việt Nam học, những bộ sưu tập như vậy có giá trị không chỉ như nguồn tư liệu lưu trữ, mà còn như một phần của hệ sinh thái nghiên cứu nhân văn số. Khi được đặt trong mối liên hệ với bản đồ, văn bản, lịch sử truyền khẩu và các kho lưu trữ địa phương, những bức ảnh lịch sử này giúp tái hiện cách con người và không gian đã biến đổi theo thời gian.

Khám phá 248 tư liệu ảnh mới tại đây: EFEO Photo Library