Năm 1835, học giả nhà Thanh Thái Đình Lan (蔡廷蘭, 1801–1859) đang trên đường từ Phúc Kiến trở về quê nhà ở quần đảo Bành Hồ thì gặp bão lớn. Con thuyền bị cuốn khỏi hải trình và sau hơn một tuần lênh đênh trên biển đã dạt vào bờ biển miền Trung Việt Nam. Một tai nạn hàng hải bất ngờ từ đó trở thành hành trình kéo dài nhiều tháng qua Việt Nam dưới triều Minh Mạng. Thái Đình Lan ghi lại trải nghiệm ấy trong 《海南雜著》 (Hải Nam Tạp Trứ), xuất bản lần đầu năm 1837. Từ trang phục, ẩm thực, tín ngưỡng và chợ búa đến đường sá, địa lý và hoạt động của bộ máy chính quyền, tác phẩm đem đến một góc nhìn hiếm có về đời sống Việt Nam những năm 1830 qua con mắt của một học giả Trung Hoa. Đặc biệt thú vị là câu chuyện về chữ viết như một phương tiện vượt qua biên giới ngôn ngữ. Dù không nói được tiếng Việt, Thái Đình Lan có thể giao tiếp với các quan lại nhà Nguyễn bằng Hán văn thông qua bút đàm. Khả năng này giúp ông từ một người ngoại quốc trôi dạt đáng ngờ trở thành một sĩ nhân được giới quan lại Việt Nam tiếp nhận, trao đổi thơ văn và hỗ trợ trên đường trở về quê hương. Tác phẩm cũng hé mở một Việt Nam gắn kết sâu sắc với thế giới hàng hải Đông Á và Đông Nam Á, nơi các mạng lưới thương nhân, di dân Phúc Kiến và Quảng Đông, quan lại, học giả, văn bản và hàng hóa thường xuyên vượt qua những ranh giới chính trị ngày nay. Gần hai thế kỷ sau, Hải Nam Tạp Trứ đã có bản dịch tiếng Anh đầu tiên với nhan đề Miscellany of the South Seas: A Chinese Scholar’s Chronicle of Shipwreck and Travel through 1830s Vietnam, do Kathlene Baldanza và Zhao Lu dịch và giới thiệu, do NXB Đại học Washington xuất bản năm 2023. Đáng chú ý, bản dịch chủ yếu dựa trên một bản chép tay hiện được lưu giữ tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm ở Hà Nội, ký hiệu HVv.80. Từ một vụ đắm tàu năm 1835, một cuốn sách năm 1837, đến một văn bản được lưu truyền qua nhiều ngôn ngữ và nay có thể đọc trực tuyến trên toàn thế giới, hành trình của Hải Nam Tạp Trứ cũng đặc biệt không kém hành trình của chính tác giả của cuốn sách.