Được xuất bản vào năm 2010 trong số 2 của Journal of the Research Institute for World Languages, Đại học Osaka, bài viết bằng tiếng Nhật của Shimizu Masaaki (清水政明) có nhan đề “Phát hiện phần bị thất lạc của văn bia núi Hộ Thành (1342): Chữ húy và các âm Hán-Việt ngoại lệ thuộc vận Ngu” (Discovery of the Lost Portion of Hộ Thành Mountain Inscription (1342): Taboo Characters and the Irregular Sino-Vietnamese Readings in the Yu Rhyme Group; 護城山碑文（1342）欠落部の発見―所収避諱文字と虞韻所属例外字音―). Bài viết công bố việc phát hiện, trong chuyến khảo sát thực địa vào tháng 3 năm 2006, phần 12 dòng đầu từng bị thất lạc của văn bia núi Hộ Thành, có niên đại 1342. Đây là văn bia mà Henri Maspero từng giới thiệu vào năm 1912 và xem là một trong những tư liệu cổ quan trọng đối với việc nghiên cứu chữ Nôm và lịch sử ngữ âm tiếng Việt. Tác giả phục dựng nội dung của phần văn bia mới được tìm thấy, đồng thời sử dụng nguồn tư liệu này để khảo sát cách đọc lịch sử của các chữ xuất hiện trên văn bia. Bài viết đặc biệt chú trọng đến chữ húy (避諱字) và mối quan hệ của chúng với những cách đọc Hán-Việt ngoại lệ. Nghiên cứu xác định một chữ húy xuất hiện sau tên Mạc và khảo sát mối liên hệ của chữ này với chữ 球, có âm Hán-Việt là cầu — một cách đọc bất quy tắc trong vận Ngu (虞). Thông qua việc đối chiếu với các nguồn tư liệu lịch sử khác, tác giả cho rằng cách đọc ngoại lệ này bắt nguồn từ tục kiêng húy dưới triều Trần, dẫn đến hiện tượng thay thế nguyên âm trong cách đọc chữ Hán. Từ trường hợp này, bài viết mở rộng khảo sát sang những ví dụ khác về các âm Hán-Việt ngoại lệ được ghi nhận trong tư liệu lịch sử. Tác giả xem xét cách thức mà sự biến đổi ngữ âm do kiêng húy có thể tác động đến quá trình hình thành và lưu truyền cách đọc Hán-Việt, trong đó có các hiện tượng biến đổi nguyên âm và nguyên âm đôi. Các bảng đối chiếu trong nghiên cứu so sánh cách đọc thông thường và cách đọc ngoại lệ, đồng thời đặt chúng trong mối quan hệ với các vận bộ của tiếng Hán lịch sử và quá trình biến đổi ngữ âm trong tiếng Việt. Ở phạm vi rộng hơn, nghiên cứu cho thấy tầm quan trọng của tư liệu văn khắc, tục kiêng húy và văn bia lịch sử đối với việc tái dựng lịch sử âm đọc Hán-Việt. Việc phát hiện lại phần bị thất lạc của văn bia núi Hộ Thành cung cấp thêm bằng chứng văn bản để tìm hiểu mối quan hệ giữa chữ Hán, lịch sử ngữ âm tiếng Việt và những quy ước xã hội từng tác động đến cách đọc chữ trong xã hội Việt Nam thời trung đại. Tác giả cũng cho rằng nguyên tắc hình thành âm đọc kiêng húy ở Việt Nam có những điểm căn bản khác với Trung Quốc, qua đó làm nổi bật giá trị của tư liệu văn khắc Việt Nam đối với nghiên cứu ngôn ngữ học lịch sử, âm Hán-Việt, chữ Nôm và lịch sử văn tự Việt Nam.