Được xuất bản vào năm 1999 trong số 28 của Tōnan Ajia: Rekishi to Bunka (東南アジア―歴史と文化―, Đông Nam Á: Lịch sử và Văn hóa), bài viết bằng tiếng Nhật của Shimizu Masaaki (清水政明) có nhan đề “Âm Hán-Việt trong từ điển của Alexandre de Rhodes” (Sino-Vietnamese Readings Included in the Dictionary of Alexandre de Rhodes; Alexandre de Rhodes の辞書に見るベトナム漢字音について). Nghiên cứu sử dụng Dictionarium Annamiticum Lusitanum et Latinum — thường được biết đến với tên gọi Từ điển Việt–Bồ–La — do Alexandre de Rhodes xuất bản tại Rome vào năm 1651 làm nguồn tư liệu chính để khảo sát lịch sử âm Hán-Việt. Từ góc độ ngữ âm học lịch sử, bài viết phân tích hơn 970 chữ Hán được phiên âm bằng chữ La-tinh kèm dấu thanh trong từ điển của de Rhodes. Thông qua việc đối chiếu các cách ghi âm ở thế kỷ XVII với âm Hán-Việt hiện đại, tác giả khảo sát những biến đổi trong hệ thống phụ âm đầu, cụm phụ âm, nguyên âm, phụ âm cuối và thanh điệu, qua đó làm sáng tỏ một số đặc điểm của tiếng Việt trung đại cũng như quá trình hình thành và phát triển của hệ thống âm Hán-Việt hiện nay. Một phần quan trọng của nghiên cứu tập trung vào sự biến đổi của phụ âm và các cụm phụ âm từ thế kỷ XVII đến thế kỷ XX. Tác giả phân tích những trường hợp mà cách đọc được ghi trong từ điển của de Rhodes khác với âm Hán-Việt hiện đại và cho rằng một số khác biệt này phản ánh những quá trình biến đổi ngữ âm có tính hệ thống. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng một số dạng thức cổ không hoàn toàn biến mất mà vẫn còn được bảo lưu trong một số phương ngữ tiếng Việt hiện nay, qua đó cho thấy giá trị của nguồn tư liệu thế kỷ XVII đối với việc nghiên cứu cả lịch sử lẫn sự đa dạng phương ngữ của tiếng Việt. Bài viết cũng khảo sát hệ thống thanh điệu tiếng Việt được ghi nhận trong từ điển của de Rhodes. Mặc dù hệ thống tiếng Việt thế kỷ XVII có sáu thanh, tương tự tiếng Việt hiện đại, tác giả nhận thấy một số âm tiết được viết với thanh hỏi trong chính tả hiện đại lại được ghi bằng thanh ngã trong từ điển thế kỷ XVII, và ngược lại. Hiện tượng này được xem xét trong mối liên hệ với sự đối lập về âm vực và quá trình phát triển lịch sử của hệ thống thanh điệu tiếng Việt. Ở phạm vi rộng hơn, nghiên cứu cho thấy Từ điển Việt–Bồ–La của Alexandre de Rhodes không chỉ là một nguồn tư liệu quan trọng đối với lịch sử chữ Quốc ngữ, mà còn là một nguồn dữ liệu ngôn ngữ đặc biệt có giá trị để tái dựng tiếng Việt thế kỷ XVII và nghiên cứu lịch sử phát triển của âm Hán-Việt. Việc đối chiếu cách ghi âm trong từ điển với âm Hán-Việt hiện đại giúp nhận diện những biến đổi ngữ âm diễn ra trong nhiều thế kỷ, đồng thời cung cấp bằng chứng về ảnh hưởng của sự khác biệt phương ngữ và tục kiêng húy đối với một số cách đọc. Vì vậy, bài viết có giá trị đối với các lĩnh vực ngữ âm học lịch sử tiếng Việt, nghiên cứu âm Hán-Việt, phương ngữ học, lịch sử chữ Quốc ngữ và lịch sử phát triển của tiếng Việt.