Truyện nhật trình ông Fernão Mendes

Thủ bản Borg.tonch.20 mang tên "Truyện nhật trình ông Fernão Mendes" là một bản dịch từ tác phẩm "Peregrinação" trứ danh của nhà hải trình Fernão Mendes, dịch bởi Thầy cả Philiphe do Rosario Nguyễn Văn Bỉnh, CO. Tác phẩm gốc được xuất bản vào năm 1614 ở Bồ Đào Nha và thuật lại những chuyến vượt biển và thám hiểm phương Đông của ông Fernão Mendes Pinto (1510-1583). Nội dung sách hoàn toàn bằng tiếng Việt. Sách được hoàn thành vào năm 1817 ở Lisbon, có tổng cộng là 202 trang và được chia làm hai phần. Phần thứ nhất Thầy cả Bỉnh dùng để kể lại những sự "bách nạp" hay nhiều truyện lịch sử truyền giáo được ghép lại thành một đoạn, tiêu biểu có truyện Sáng thế loài người, truyện các đấng tử vì đạo năm 1723, truyện hải trình ông thánh Francisco Xavier, danh sách tên các đấng Bề trên Tổng quyền, các đấng lập Dòng, các thánh trong Dòng Tên, truyện sứ đoàn Thầy cả Bỉnh vì cớ nào mà đi sứ và diễn biến nạn ly giáo Garasa ở Việt Nam cùng Bồ Đào Nha, truyện nước Đàng Trong và Đàng Ngoài làm chiến sự, truyện một vài đấng tử vì đạo ở Đàng Ngoài, truyện quân Thanh xâm lược An Nam v..v... Phần thứ hai là bản dịch 23 đoạn từ trong sách Peregrinação kể trên, bất đầu từ khi Fernão Mendes đắm tàu và bị giải về Bắc Kinh, qua các lần chu du khắp Trung Hoa, truyện mạng lưới thương mại Bồ Đào Nha với các nước Á Đông, đến sự tích hình thành Trung Hoa. Sách này có lẽ là nền tảng giúp Thầy cả Bỉnh soạn cuốn "Nhật trình kim thư khất chính Chúa giáo" sau này. Thủ bản này giúp các học giả ngành Việt Nam học khai thác thêm về lịch sử giao thương giữa Bồ Đào Nha và các nước Đông Á, đặc biệt là Việt Nam.