Sách sổ sang chép các việc

Thủ bản Borg.tonch.3 hay “Sách Sổ sang chép các việc” là sổ tay cũng như hồi ký của Thầy cả Philiphê do Rosario Nguyễn Văn Bỉnh, CO. Toàn bộ sách được viết bằng tiếng Việt chữ Quốc ngữ. Sách được hoàn thành vào năm 1822 ở Lisbon, Bồ Đào Nha. Sách được cấu thành từ nhiều mẩu chuyện riêng lẻ, với mục đích thuật lại những hồi ức của Thầy cả Bỉnh về lịch sử truyền giáo của Dòng Tên ở Đàng Ngoài, nạn ly giáo Garasa và tình hình chiến tranh Napoleon ở Châu Âu. Sách có tổng cộng 627 trang và được chia thành 3 phần lớn. Phần thứ nhất thuật lại những sự tình liên quan đến việc truyền giáo của Dòng Tên vào cuối thế kỷ 18, tiêu biểu có việc Dòng Tên bị Đức Giáo hoàng Clemente XIV giải thể vào năm 1773, việc những thừa sai cuối cùng của Dòng đến An Nam vào cùng năm, việc Thầy cả Bỉnh theo học Thầy cả Alessandro “Luis” Castiglioni, các việc tranh chấp bổn đạo nhà xứ giữa Dòng Tên và Dòng Đaminh, việc Thầy cả Bỉnh được truyền chức vào năm 1793, việc Dòng Tên được khôi phục nhờ vào thỉnh cầu từ vua chúa Châu Âu và việc các thừa sai của Dòng đi giảng đạo tứ phương sau khi được khôi phục. Phần thứ hai kể về những sự liên quan đến cuộc đời Thầy cả Bỉnh và các bạn đồng hành trong nạn ly giáo, như thời gian đầu sứ đoàn phải tìm đường đi tàu sang Bồ Đào Nha, việc Thầy cả Bỉnh bị vạ tuyệt thông do làm những sự trái ý Giám mục sở tại, việc Thầy cả Bỉnh phân trần những cáo buộc ly giáo, cùng một sổ sách chép các sự nợ nần mua bán của sứ đoàn, việc các Thầy trong sứ đoàn lần lượt phải bệnh mà qua đời. Phần thứ ba ghi chép những chuyện riêng lẻ khác trong đạo Công giáo, như các sự tích phép lạ, sự tình đạo Công giáo trong thời gian Napoleon tung hoành, các chuyện trong kinh thánh, chuyện các nước tứ phương thiên hạ và phong tục ăn uống ăn mặc của người dân Châu Âu. Thủ bản này giúp các học giả ngành Việt Nam học khai thác thêm về hồi ức của Thầy cả Philiphê do Rosario Nguyễn Văn Bỉnh, là một tác giả Quốc ngữ có tầm quan trọng vượt bậc trong lịch sử Việt Nam.

Ký hiệu:
Borg.tonch.3
Số trang số hóa:
658 trang
Ngôn ngữ:
und (chưa xác định, theo biên mục của Thư viện Vatican)
Các tờ đầu:
piatto.anteriore · risguardia.anteriore · Ir · Iv · 1.[02.fn.0000] · 2.[02.fn.0000]
Điều kiện truy cập:
Images Copyright Biblioteca Apostolica Vaticana
Ghi chú:

Bản gốc được lưu giữ tại Thư viện Vatican (Biblioteca Apostolica Vaticana). Hình ảnh thuộc bản quyền của Thư viện và được tải trực tiếp từ Thư viện Số Vatican (DigiVatLib); Digitizing Việt Nam giới thiệu tài liệu này với sự cho phép của Thư viện Số Vatican.