Tinh hoa Mùa xuân: Thơ Hồ Xuân Hương
Hồ Xuân Hương – cái tên mang ý nghĩa “Tinh hoa mùa xuân” – là một trong những nữ thi sĩ đặc sắc và có sức ảnh hưởng sâu rộng nhất trong lịch sử văn học Việt Nam. Là một người phụ nữ sống trong xã hội Nho giáo đầy định kiến, bà đã khẳng định vị thế của mình bằng tài năng thơ ca hiếm có. Thơ của bà nổi bật với hình thức trang nhã theo luật Đường, nhưng nội dung đầy táo bạo, sử dụng lối nói bóng gió, hàm ý nhục cảm để phản ánh sâu sắc về bất công giới, đạo đức giả, và những mâu thuẫn trong xã hội đương thời. Ấn phẩm Spring Essence là một dấu mốc quan trọng trong việc giới thiệu thơ Hồ Xuân Hương đến với độc giả quốc tế. Tác phẩm được trình bày theo hình thức tam ngữ đồ hình – gồm bản dịch tiếng Anh, bản chữ quốc ngữ hiện đại, và chữ Nôm. Dịch giả John Balaban, người đã hai lần được đề cử giải National Book Award, là một trong những học giả Mỹ có đóng góp nổi bật cho việc nghiên cứu và quảng bá văn học Việt Nam. Ông từng trở lại Việt Nam sau chiến tranh để ghi chép thơ ca dân gian, giúp bảo tồn truyền thống văn học truyền miệng của dân tộc. Đồng hành với ông trong dự án này là GS. Ngô Thanh Nhàn, chuyên gia ngôn ngữ tính toán tại Đại học New York, người đã số hóa thành công bộ chữ Nôm.
Lấy chồng chung -
Lấy chồng chung
Chém cha cái kiếp lấy chồng chung
Kẻ đắp chăn bông kẻ lạnh lùng
Năm thì mười họa hay chăng chớ
Một tháng đôi lần có cũng không
Cố bám ăn xôi xôi lại hỏng
Cầm bằng làm mướn mướn không công
Thân này ví biết dường này nhỉ
Thà trước thôi đành ở vậy xong.
On Sharing a Husband
Screw the fate that makes you share a man.
One cuddles under cotton blankets; the other’s cold.
Every now and then, well, maybe or maybe not.
Once or twice a month, oh, it’s like nothing.
You try to stick to it like a fly on rice
But the rice is rotten. You slave like the maid,
But without pay. If I had known how it would go
I think I would have lived alone.
Chú thích
Hồ Xuân Hương, giống như mẹ mình, là vợ lẽ, hầu thiếp, hay vợ hai. Theo truyền thống, phụ nữ Việt Nam nắm quyền kinh tế và chính trị đáng kể, nhưng quãng năm 1800 thân phận phụ nữ đã bị suy đồi như bản thân quốc gia Việt Nam bắt đầu sụp đổ dưới những sức ép nội địa và ngoại bang. Nhiều phụ nữ chỉ có thể chọn giữa tranh đấu đơn độc hay trở thành hầu thiếp, liều đến nhân phẩm trong bài thơ này. Trong khi đó đàn ông lại có thể có nhiều vợ. Vua được phép có 126 vợ trong sáu loại khác nhau, trong khi thậm chí một sĩ tử cũng có thể có “năm thê bẩy thiếp.” Xem Hoa Bằng, Hồ Xuân Hương, Nhà Thơ Cách Mạng (Saigon: Bốn Phương, 1950), tr. 106. Chém cha là lời rủa. Năm thì mười hoạ là cách diễn đạt dân gian.
Tiêu đề:
Tinh hoa Mùa xuân: Thơ Hồ Xuân Hương
Tác giả:
Author: Hồ Xuân Hương; Translator: John Balaban
Loại tài nguyên:
Text
Nơi xuất bản:
Hoa Kỳ
Ngày tạo:
N/A
Định dạng:
Digital
Ngôn ngữ:
English, Tiếng Việt, Hán Nôm
Chủ đề:
Thơ ca Việt Nam, Văn học Việt Nam
Nhà xuất bản:
Nhà xuất bản Copper Canyon
Điều kiện truy cập:
Open access for educational and research purposes; commercial use prohibited.