Trở lại với những câu chuyện về Việt Nam qua lăng kính ngôn ngữ, văn học và dịch thuật, tập 6 của chuỗi podcast Tìm lại tiếng xưa (Retracing Old Sounds) mở ra cuộc trò chuyện đặc biệt giữa TS. Nguyễn Thị Phương Trân cùng PGS. TS. Hạ Lộ - một học giả đã dành nhiều năm giảng dạy, nghiên cứu và dịch thuật văn học Việt Nam tại Trung Quốc. Xoay quanh hai tác phẩm “Nỗi buồn chiến tranh” và “Số đỏ”, PGS. TS Hạ Lộ cho thấy dịch thuật không chỉ là việc chuyển đổi ngôn ngữ, mà là một quá trình “dịch văn hóa”, từ ký ức chiến tranh đến trào phúng xã hội, cũng như khám phá cách những thế giới ấy được tái tạo trong một ngôn ngữ khác.

Sau khi tốt nghiệp chuyên ngành tiếng Việt tại Đại học Bắc Kinh, PGS. TS. Hạ Lộ tham gia xây dựng và giảng dạy khoa tiếng Việt đầu tiên tại Đại học Vân Nam, trước khi quay lại Bắc Kinh để tiếp tục con đường nghiên cứu. Tuy nhiên, hành trình của cô với văn học Việt Nam không chỉ là một lựa chọn học thuật, mà còn từ những cơ duyên đầy bất ngờ. Năm 2007, cô lần đầu nghe đến “Nỗi buồn chiến tranh” qua lời giới thiệu của nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên trong một buổi tọa đàm, và chỉ thực sự cầm trên tay cuốn sách hai năm sau đó. Cuốn sách “không dày nhưng rất nặng”, không chỉ bởi nội dung, mà bởi nó mang theo kỳ vọng đưa văn học Việt ra thế giới. Từ đó, dịch thuật có thể được xem như một thực hành trung gian, một quá trình bắc cầu và lấp đầy những khoảng cách của ngôn ngữ và văn hóa, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận và hiểu biết về người khác.