Liệu một bức ảnh có thể chấm dứt một cuộc chiến không?
Cuộc trò chuyện này quy tụ Kim Phúc, nhân vật trung tâm trong một trong những bức ảnh mang tính biểu tượng nhất của thế kỷ XX, cùng những người đã chứng kiến và ghi lại khoảnh khắc làm thay đổi cách thế giới nhìn nhận về chiến tranh. Được chụp vào ngày 8 tháng 6 năm 1972 tại Trảng Bàng, Việt Nam, bức ảnh đoạt giải Pulitzer của Nick Út ghi lại hậu quả của một cuộc tấn công bằng bom napalm, đóng băng trong thời gian cái giá nhân đạo của chiến tranh.
Thông qua những chia sẻ của Kim Phúc và các diễn giả, buổi thảo luận xem xét “đời sống lâu dài” của bức ảnh này: cách nó định hình nhận thức toàn cầu về Chiến tranh Việt Nam, tác động đến phong trào phản chiến, và tiếp tục vang vọng trong các cuộc đối thoại đương đại về bạo lực, ký ức và hòa giải. Vượt ra ngoài bản thân bức ảnh, tọa đàm còn khám phá sức mạnh rộng lớn hơn của hình ảnh trong việc kiến tạo ký ức lịch sử, cũng như những quá trình dài lâu—cả cá nhân lẫn tập thể—của sinh tồn, chữa lành và dấn thân sau những biến cố như vậy.
Kim Phúc Phan Thị được biết đến trên toàn thế giới với tên gọi “Em bé trong bức ảnh” hay “Cô bé napalm.” Năm 9 tuổi, bà xuất hiện trong bức ảnh năm 1972 của Nick Út, chạy trên con đường ở Trảng Bàng sau khi bom napalm thiêu đốt quần áo và làn da của mình. Hình ảnh này đã trở thành biểu tượng toàn cầu cho sự tàn khốc của chiến tranh. Hiện nay, bà là Đại sứ Thiện chí của UNESCO và là người sáng lập Quỹ KIM Quốc tế (The KIM Foundation International), một tổ chức phi lợi nhuận hỗ trợ trẻ em là nạn nhân của chiến tranh, bạo lực và nghèo đói. Bà cũng là tác giả cuốn hồi ký Fire Road, đã được dịch sang nhiều ngôn ngữ.
Nick Út gia nhập hãng tin Associated Press (AP) vào năm 1965, sau khi anh trai ông, cũng là một phóng viên ảnh, thiệt mạng khi đưa tin về Chiến tranh Việt Nam. Công việc ghi lại các cuộc xung đột tại Việt Nam, Campuchia và Lào đã mang lại cho ông giải Pulitzer cùng giải Ảnh Báo chí Thế giới (World Press Photo of the Year) cho bức ảnh năm 1972 The Terror of War (thường được biết đến với tên “Napalm Girl”). Không chỉ chụp lại khoảnh khắc này, Út còn đưa Kim Phúc đến bệnh viện, mở đầu cho một tình bạn kéo dài suốt đời. Ông từng bị thương ba lần trong chiến tranh và vẫn là một trong những người trẻ nhất từng nhận giải Pulitzer.
Sau năm 1975, Út tiếp tục sự nghiệp tại AP ở Nhật Bản và sau đó là Los Angeles, nơi ông đưa tin về nhiều sự kiện lớn, từ cháy rừng, bạo loạn dân sự đến vụ xét xử O.J. Simpson. Ghi nhận những đóng góp quan trọng của ông cho nhiếp ảnh báo chí, ông được vinh danh tại Leica Hall of Fame vào năm 2012. Sau khi nghỉ hưu năm 2017, khép lại hơn năm thập kỷ làm việc tại AP, ông tiếp tục ghi chép các nền văn hóa và cảnh quan trên thế giới, đồng thời tham gia giảng dạy, diễn thuyết và triển lãm.
Fox Butterfield là phóng viên của The New York Times tại Việt Nam từ năm 1971 cho đến khi chiến tranh kết thúc năm 1975, khi ông được sơ tán khỏi Sài Gòn bằng trực thăng. Ông có mặt tại Trảng Bàng vào ngày 8 tháng 6 năm 1972 và đã đưa tin về vụ tấn công bằng napalm khiến Kim Phúc bị thương. Butterfield là thành viên của nhóm New York Times đoạt giải Pulitzer nhờ công bố Hồ sơ Lầu Năm Góc (Pentagon Papers). Sự nghiệp báo chí quốc tế của ông bao gồm các nhiệm kỳ công tác tại Đài Loan, Tokyo, Hồng Kông và Bắc Kinh, nơi ông mở văn phòng đại diện của tờ báo vào năm 1979 sau khi quan hệ Mỹ–Trung được bình thường hóa.
Tốt nghiệp Đại học Harvard chuyên ngành lịch sử Trung Quốc, Butterfield sau đó là tác giả của cuốn China: Alive in the Bitter Sea, tác phẩm đoạt Giải Sách Quốc gia (National Book Award). Những công trình sau này của ông tiếp tục khai thác các chủ đề về bạo lực, gia đình và sự kế thừa xã hội tại Hoa Kỳ. Hiện ông sinh sống tại Portland, bang Oregon.
Sự kiện này nằm trong chuỗi chương trình kỷ niệm 75 năm “Di sản Chiến tranh Việt Nam” và chuỗi phim “Global Asia,” với sự hỗ trợ từ Quỹ Mach dành cho Nghiên cứu Việt Nam Toàn cầu. Chương trình được đồng tổ chức bởi Trường Báo chí Columbia, Viện Arnold A. Saltzman về Nghiên cứu Chiến tranh và Hòa bình, chương trình Công nghệ, Truyền thông và Truyền thông của SIPA, và NYSEAN.
·