Folktales of Cham People
This collection brings together 58 stories from the rich oral and literary traditions of the Cham people. 32 tales were selected from materials held by the Centre and shared by individuals and families in Cham villages in Ninh Thuận and Bình Thuận. 26 tales were collected by Tuấn Dũng from books and magazines. Stories about Po Nai and Po Ri Yak sit alongside tales rooted in Cham customs and spiritual life. Together, they offer insights into how Cham communities have told stories about love, work, justice, and courage.

31. Xin chôn núi vàng

Xưa có hai vợ chồng anh nông dân nghèo, phát được một miếng rẫy trên bìa rừng, trỉa được năm tô bắp. Khi bắp có trái non, hôm nào bầy khỉ cũng kéo nhau đến ăn phá. Hai vợ chồng anh ta phải canh giữ ngày đêm trên rẫy.

Một hôm, hai vợ chồng bàn với nhau, người vợ nói :

- Cứ đà này, chỉ trong một vài đêm nữa rẫy bắp ta sẽ không còn trái nào, vì bầy khỉ đông quá, chúng ta không thể thức mãi từ đêm này qua đêm khác mà canh được, chi bằng ta bẻ nấu ăn non cho rồi.

Người chồng nghe vợ nói có lý thì bằng lòng.

Bữa ấy hai vợ chồng bẻ bắp non, phần thì luộc, phần thì nướng ăn. Tối hôm đó họ đi ngủ sớm vì đã thức nhiều đêm. Đầu canh một thì bầy khỉ trên trăm con kéo nhau vào rẫy bắp. Lúc chúng đi ngang chòi thấy hai vợ chồng anh nông dân ngủ say, không cựa quậy, bầy khi tưởng hai vợ chồng anh nông dân đã chết, bèn hè nhau xúm khiêng đem chôn. Khi thức giấc, thấy mình nằm dưới chân núi, hai vợ chồng lấy làm ngạc nhiên. Hồi lâu mới bình tâm nghĩ lại, chắc là mình bị bọn khỉ khiêng bỏ rơi nơi đây trong lúc đang ngủ say. Hai vợ chồng tìm cách trở về rẫy, bỗng trông thấy có vài hòn đá nhỏ lóng lánh màu vàng rực vì ánh nắng mặt trời chiếu vào, bèn lượm xem, thì ra chính là vàng khối. Hai vợ chồng anh nông dân rất mừng, và lượm hết số vàng đó hối hả đem về nhà.

Từ đó hai vợ chồng anh trở nên giàu có, tạo được cơ nghiệp ruộng nương, trâu bò, không còn nghèo đói như trước nữa.

Ở chung xóm có một gia đình phú hộ, thấy hai vợ chồng anh nông dân trở nên giàu có thì lấy làm ngạc nhiên, liền làm thân dò hỏi. Hai vợ chồng anh thật thà đem câu chuyện kể hết cho phú hộ nghe. Ông ta nghe xong chuyện liền cáo từ ra về thuật lại cho người vợ nghe. Hai vợ chồng sau một đêm nhỏ to bàn bạc, bèn đến nhà anh nông dân xin mua lại miếng rẫy trên.

Nhà phú hộ tham lam, được miếng rẫy của người nông dân thì lòng mừng xiết kể, bèn gọi trai làng cày trỉa bắp ngay. Chẳng mấy chốc rẫy bắp đã trổ cờ ra trái. Hai vợ chồng phú hộ kéo nhau đến giữ rẫy. Rồi cũng bẻ bắp non luộc, nướng ăn, và giả vờ chết đợi bầy khỉ đến. Một lát sau, bầy khỉ đến rất đông. Chúng thấy hai người nằm im tưởng chết thì lại hè nhau khiêng đi chôn. Chúng khiêng vợ chồng người phú hộ chuyền trên cành cây cao để vượt qua con suối sâu. Đang chừng giữa suối thì chúng dừng lại hỏi nhau nên đem đi chôn nơi nào. Bọn khỉ bảo nhau đem chôn vào núi bạc, vì đôi vợ chồng trước đã chôn vào núi vàng. Vợ người phú hộ khi nghe bầy khỉ bảo như vậy thì nghĩ ức, bèn nói to rằng :

- Chôn núi vàng thôi, đừng chôn núi bạc !

Bầy khỉ nghe tiếng bà ta thì hốt hoảng bỏ rơi hai vợ chồng người phú hộ xuống vực sâu, hè nhau nhảy lên đỉnh núi cao.

Thế là hết đời vợ chồng kẻ tham lam.

Title:
Folktales of Cham People
Authors:
Contributor: Center for Cham Studies, Ninh Thuan
Resource Types:
Text
Place of Publication:
Vietnam
Date Created:
2000
Formats:
Digital
Languages:
Vietnamese
Subjects:
Ethnic Nationalities--Vietnam, Folk literature, Vietnamese
Publisher:
Ethnic Culture Publishing House
Access Condition:
Open access for educational and research purposes; commercial use prohibited.