Folktales of Cham People

This collection brings together 58 stories from the rich oral and literary traditions of the Cham people. 32 tales were selected from materials held by the Centre and shared by individuals and families in Cham villages in Ninh Thuận and Bình Thuận. 26 tales were collected by Tuấn Dũng from books and magazines. Stories about Po Nai and Po Ri Yak sit alongside tales rooted in Cham customs and spiritual life. Together, they offer insights into how Cham communities have told stories about love, work, justice, and courage.

46. Trí khôn của con người

Ngày xưa, có một bác nông dân chiều nào cũng vác cày và dắt trâu đi cày ruộng. Ruộng của bác gần sát bìa rừng, trong lúc cày bác la hét và cầm roi quất vào thân trâu. Có một con cọp ngồi trong bụi rậm gần đó trông thấy lấy làm lạ nghĩ ngợi "Con trâu to con như thế, có hai sừng nhọn hoắt mà lại chịu cúi mình để cho con người đánh đập như vậy, thì lấy làm tức lắm cọp bèn lên tiếng hỏi :

- Này trâu, tại sao mày to xác như vậy mà lại chịu để cho con người nhỏ nhắn đánh đập, thật ta chẳng hiểu ra sao cả.

Trâu trả lời :

- Con người tuy nhỏ nhắn nhưng lại khôn ngoan hơn ta, bác cọp không biết con người khôn ngoan như thế nào đâu.

Cọp bèn tìm đến người để hỏi xem :

- Này bác nông dân, trí khôn bác để ở đâu cho ta xem một chút được không ?

Bác nông dân trả lời :

- Được, nhưng hôm nay trí khôn của tôi để ở nhà rồi.

Cọp bèn năn nỉ :

- Bác về nhà lấy cho tôi xem một chút có được không ?

Bác nông dân bật cười và bảo :

- Ông nói sao nghe dễ quá, tôi đi về nhà ở đây ông ăn thịt mất hai con trâu của tôi thì sao. Nếu ông đồng ý cho tôi cột ông lại thì tôi mới yên tâm về nhà lấy cho ông xem.

Cọp liền đồng ý cho bác nông dân cột lại vì quá tò mò muốn biết trí khôn của con người ra sao.

Bác nông dân lấy dây thừng cột chặt con cọp vào một thân cây to, rồi bác vác cây thật to đập lên đầu, lên thân cọp và nói :

- Đây trí khôn của tao đây, mày đã biết rồi chưa. Bây giờ cọp mới hiểu ra nhưng đã quá muộn và ngón đòn của bác nông dân đã làm cho nó gục ngã.

Đó cũng là một bài học răn dạy những kẻ khoe khoang xem mình là hơn tất cả, thiếu gì kẻ khác khôn ngoan hơn ta.

Title:
Folktales of Cham People
Authors:
Contributor: Center for Cham Studies, Ninh Thuan
Resource Types:
Text
Place of Publication:
Vietnam
Date Created:
2000
Formats:
Digital
Languages:
Vietnamese
Subjects:
Ethnic Nationalities--Vietnam, Folk literature, Vietnamese
Publisher:
Ethnic Culture Publishing House
Access Condition:
Open access for educational and research purposes; commercial use prohibited.