30. Ba chị em

Ngày xưa, nhà phú ông nọ có ba cô con gái, hai cô chị rất xinh đẹp, riêng cô em thì mặt mũi đen đủi, xấu xí. Phú ông có chiều thương hai cô chị hơn, vì thế mà cô em út hay bị hai chị đánh mắng và ghẻ lạnh.

Một hôm có ông thầy bói đi qua, phú ông bèn cho mời vào xem hộ cung mệnh ba cô gái sau này ra sao. Ông thầy nói :

- Cô chị sau này sẽ gặp thái tử con hoàng đế ; cô thứ hai gặp người giàu sang hay chữ; cô út sẽ lấy phải người nghèo đói dốt nát.

Nghe thầy nói xong hai cô chị lấy làm đẹp lòng hả dạ lắm. Chỉ có cô út là buồn bã cho số phận của mình. Một tháng sau, lại có một ông thầy bói, nhưng loà mắt, đi qua. Phú ông lại mời vào coi số một lần nữa. Sau khi xóc quẻ bấm độn, thầy bói nói với phú ông.

- Người con gái thứ nhất sẽ lấy phải kẻ nghèo hèn đói rách ; cô thứ hai sẽ gặp kẻ dốt nát vô học ; cô út lấy được hoàng tử con hoàng đế.

Hai cô chị nghe thấy thế thì bực lắm, mắng thầy bói :

- Thầy gì đui cả hai mắt cũng đòi xem !

Họ đuổi thầy bói ra khỏi nhà.

Một hôm hai cô chị đi lấy củi, rủ cả cô út đi theo. Vào tới bụng rừng, hai chị bèn trói em vào gốc cây rồi bỏ mặc đấy, về nhà nói dối cha mẹ là cô út bị lạc. Người cha thấy thế cũng chẳng buồn đi tìm kiếm cô gái út xấu xí.

Người em gái bị trói trong rừng chẳng còn biết làm thế nào mà về được, trời thì tối dần. Tủi thân cô ngẩng lên trời than thở một mình:

- Tôi đàn bà con gái, quần vận yếm mang, nào có làm hại được ai, thế mà hai chị lại nỡ đem trói tôi lại giữa rừng ?

Lời than của cô động tới trời. Ngọc hoàng bèn sai tiên hổ xuống cứu. Khi tiên hổ vừa tới trước mặt, cô gái nhìn thấy sợ quá, than khóc và nhắm mắt chờ chết. Tiên hổ lao đến cắn đứt dây trói, rồi cõng cô út đến một vũng nước trong rừng sâu. Cô út tỉnh dậy, thấy nước trong mát bèn vục xuống. Uống xong, tiên hổ lại công cô đến một ngôi chùa tiên trên núi để cô ở đó, rồi biến theo mây gió lên trời. Cô út ở đó mấy ngày tự nhiên trở nên đẹp đẽ khác thường, da trắng như trứng gà bóc, mắt sáng long lanh, đôi má ửng hồng và tóc dài quá gót.

Một hôm, nàng lần xuống chợ, gặp lại những cô bán hàng ngày trước, họ đều không nhận ra, và đều ngơ ngẩn bỏ cả hàng quán đi theo mà ngắm nghía. Vừa lúc đó một hoàng tử cưỡi ngựa đi qua, thấy cô gái nhan sắc bèn dừng lại hỏi han. Nàng út hẹn hoàng tử đến nhà chơi, và dặn rằng khi đến nhớ đi vào cửa sau, chứ đừng vào cửa trước.

Hôm sau, hoàng tử y lời, tìm lên ngôi chùa nàng út đang trú ngụ. Chàng thấy nàng đang ở vườn sau, bèn tiến vào cùng nàng tâm tình rất là tương đắc. Đến khi hoàng tử đòi về, nàng bảo cứ cửa sau mà ra hoàng tử bực tức nói :

- Ta là hoàng tử con vua, tại sao lại cấm cửa trước ?

Rồi chàng vụt ngựa phóng ra. Nhưng vừa tới giữa cổng thì tự nhiên một mũi lao phóng xuyên qua người hoàng tử. Nàng út thấy vậy bèn chạy tới ôm lấy hoàng tử rút mũi lao ra, xoã tóc thấm hết máu, không để rớt xuống đất một giọt. Sau đó nàng buộc xác chàng lên yên ngựa, rồi đuổi ngựa chạy về kinh thành. Con ngựa quen đường mang xác hoàng tử vào cung điện. Nhà vua vô cùng đau xót, sai làm ma ba mươi ngày đêm liền.

Lại nói về nàng út, nàng sợ quá bèn cải trang làm trai, trốn khỏi chùa. Đang đi nàng gặp mẹ con trăn tinh đang kiếm ăn. Trăn mẹ thấy mồi liền nhẩy tới định ăn tươi nuốt sống nàng út. Trăn con vội giữ mẹ lại hỏi :

- Chàng trai đi đâu ?

Nàng út đáp :

- Thưa, tôi là kẻ tu hành.

Nghe vậy mẹ con trăn tinh giữ người tu hành ở lại trong rừng mà không làm hại nữa.

Từ đấy nàng út đành phải ở lại làm bạn với mẹ con trăn tinh. Nàng thấy hôm nào trăn mẹ cũng chỉ đi một lát đã mang về một con thú thì lạ lắm, bèn hỏi trăn con. Trăn con kể là mẹ nó có gậy thần chỉ một đầu thì chết, chỉ đầu kia thì sống, và nó khoe nó cũng có một cây. Nàng út lập mưu để lấy bằng được cây gậy thần đó. Nàng để ý và nhớ nơi giấu gậy thần của trăn tinh.

Một hôm nàng bảo trăn con đi lấy lửa nướng thịt. Nàng chỉ đến một ngọn núi rất xa có sương trắng, bảo đó là khói bếp, cứ đến đấy mà lấy. Trăn con chạy đi khỏi, nàng bèn lấy cắp gậy thần rồi trốn đi. Đi mãi gặp một con sông, nhìn sang bờ bên kia thấy có một ông lái đò nàng lên tiếng gọi xin quá giang. Nàng dặn kỹ ông già hễ thấy ai xin qua nữa thì đừng chở. Rồi nàng chạy đi tiếp.

Một lúc sau trăn con đuổi theo. Nhưng đến bờ sông ông già lái đò không chịu chở sang. Trăn con bơi đến nửa chừng thì bị nước cuốn trôi mất.

Nàng út trở về đến kinh thành, đến xin ở nhờ nhà một ông già phúc hậu nhưng không có con. Hai người coi nhau như cha con.

Hôm ấy, nhà vua làm lễ mãn tang cho hoàng tử. Quân lính đi lấy cây dựng rạp tấp nập. Nàng út hỏi chuyện cha nuôi, ông ta kể là năm ngoái không biết ai đâm chết hoàng tử mà xác lại được buộc chặt vào ngựa mang về tới tận triều đình. Nàng út bèn xin cha nuôi dẫn mình vào cung để cứu hoàng tử sống lại. Nhưng ông già nọ một mực không nghe. Nàng lại đến nhà ông phó tổng nhờ dẫn đi. Phó tổng cực chẳng đã đành dẫn vào tâu vua. Vua đang buồn, nghe tâu tưởng là mấy người điên, quát lính đuổi ra. Hoàng hậu ngăn lại và mời "thầy" cứu giúp. Nàng út bảo nhà vua cất một rạp thật kín, rồi đem hài cốt hoàng tử vào trong đó. Sau khi nàng đã đuổi hết mọi người ra ngoài, bèn lấy cây gậy thần ra. Chỉ đầu sinh lần thứ nhất, da hoàng tử tươi trở lại. Chỉ đầu sinh lần thứ hai, cái thây ma cựa quậy. Chỉ đầu sinh lần thứ ba, hoàng tử vục dậy chạy vào nhà. Hoàng hậu, nhà vua và triều thần cứ tưởng là ma quái hiện hình định trốn chạy. Nhưng hoàng tử đã cất tiếng chào cha mẹ và cảm tạ người cứu mình. Rồi kể lại chuyện một năm về trước. Nàng út bèn nói để thử lòng hoàng tử.

- Bây giờ hoàng tử hãy tìm cô gái đó để trị tội, bởi chính cô ta đã dẫn hoàng tử vào chỗ chết.

Hoàng tử vội bảo đây là tại mình không nghe lời cô gái chứ không phải cô ta hại mình. Nói rồi tỏ ý buồn bã không biết bây giờ cô gái nọ ra sao. Nàng út xin phép nhà vua đưa hoàng tử ra suối tắm. Đến suối, nàng út bảo hoàng tử xuống tắm trước, rồi nàng lên phía trên xoã tóc ra gội. Đang tắm ở dưới hoàng tử bỗng thấy toàn máu trôi xuống, hoàng tử sợ quá bèn gọi thầy. Nàng út bảo đừng sợ hãi, nếu không dám nhìn thì nhắm mắt lại. Hoàng tử vừa nhắm mắt lại thì máu đó nhập hết vào người chàng. Lúc này cô út mới vấn tóc lại, gọi hoàng tử lên kể lại tình đầu. Hoàng tử nhận ra người cứu mình chính là cô gái năm xưa.

Cảm động vì tình yêu chung thuỷ của nàng út, hoàng tử bèn đưa cô về cung tâu với vua cha. Nhà vua sai mở tiệc rượu thật lớn ăn mừng hoàng tử cùng nàng út thành vợ thành chồng.