35. Người hoá chì

Ngày xưa, nhà Vua cùng đoàn tuỳ tùng đi săn qua rừng vượt suối, từ sáng đến chiều, nhưng chẳng gặp một con thú nào. Vì vậy nhà Vua quyết định cho đoàn tuỳ tùng nghỉ một lúc, trong lúc quân sĩ đang nấu cơm, nhà Vua nói "Tối nay sau khi ăn cơm xong ta sẽ kể cho các người một câu chuyện thật lý thú". Nhưng đến khi ăn cơm xong, vì quá mệt nhà Vua thiếp đi lúc nào không hay.

Đến nửa đêm trong lúc nhà Vua cùng quân sĩ đang ngủ say, thì bỗng có tiếng văng vẳng từ xa vọng lại. "Ai nói ăn cơm xong sẽ kể một câu chuyện thật lý thú, nhưng không thực hiện lời nói. Sáng ngày mai đi săn, đi ngang qua cây, cây đè ; qua bậc hang, hang đè ; gặp cọp, cọp vồ ; gặp rắn, rắn mổ ; người nào nghe mách lại cho người khác hay sẽ hoá ra chì".

Càng về khuya cảnh núi rừng càng im phăng phắc, quan võ tướng canh giấc ngủ cho Vua lấy làm nghi hoặc, đoán đó là lời nguyền rủa của Thần Núi, giận vì đức Vua sai lời nói, nên có câu đe doạ, sau cùng quan võ tướng không dám hở môi với một ai.

Sáng hôm sau nhà Vua cùng đoàn tuỳ tùng khởi hành đi săn. Quan võ tướng (Buah mưkha) đề phòng luôn luôn cho ngựa mình bám sát sau ngựa của nhà Vua.

Đi ngang qua một lùm cây to, quan võ tướng vội quất vào mông ngựa nhà Vua, cho ngựa vọt qua thì tự nhiên cây đó đổ ngay chỗ ngựa nhà Vua mới nhảy. Đến khi qua bực hang, quan võ tướng cũng làm thế, ngựa nhà Vua nhảy qua thì hang sập, rồi qua một khu rừng nọ gặp cọp, thì cọp nhe rặng lao tới vồ nhà Vua, quan võ tướng xông ra đánh chết cọp mới cứu nhà Vua thoát chết.

Thấy vậy nhà Vua hạ lệnh cho đoàn tuỳ tùng về triều, riêng quan võ tướng ăn ngủ không yên, cứ băn khoăn suy nghĩ cách đề phòng cho nhà Vua vì lời trách doạ của Thần Núi đã xảy ra, chỉ có rắn là chưa.

Một hôm nhà Vua cùng Hoàng hậu đang ngủ trong hoàng cung, nửa đêm bỗng nghe luồng gió ào ào mỗi lúc một gần, quan võ tướng liếc nhìn qua kẽ cửa thấy một con rắn dài to đang bò thẳng vào hoàng cung. Quan võ tướng vội xách gươm đến trước, rắn bò đến nơi long sàng nơi Vua và Hoàng hậu đang ngủ, thì rắn ngóc đầu lên nhắm vào nhà Vua mổ xuống. Quan võ tướng rút gươm chém rắn đứt đầu rồi lôi rắn ra sau hậu cung, mới quay lại lau máu rắn trong hoàng cung. Quan võ tướng phát hiện có vết máu rắn dính vào ngực hoàng hậu, ông nghĩ nếu dùng tay lau e phạm thượng, chỉ dùng lưỡi liếm vết máu. Vì ông trộm nghĩ chỉ có lưỡi mới không chao động giấc ngủ Hoàng hậu, ông liền cúi xuống liếm nhẹ. Không ngờ Hoàng hậu thức giấc liền tri hô lên là quan võ tướng đã loạn dâm. Nhà Vua cho quân sĩ bắt quan võ tướng hạ ngục.

Sáng hôm sau, nhà Vua lâm triều triệu tập quần thần kể tội loạn dâm của quan võ tướng, sau đó nhà Vua hiểu ra do ý đồ trên nên cuộc đi săn vừa qua quan võ tướng có những hành động ám hại nhà Vua. Như cố ý quất roi vào ngựa cho ngựa nhảy ba lần bất thần để cho nhà Vua té cho cây đè chết, đó là hành động bất trung bất hiếu không thể tha thứ được phải xử trảm để làm gương.

Riêng quan võ tướng biết mình bị hàm oan, nếu minh oan nhà Vua cũng không tin, vì lời nguyền rủa của Thần Núi chỉ có mình nghe và nói cho mọi người biết thì mình sẽ hoá chì nên đành cam chịu chết.

Hôm sau nhà Vua triệu tập các quần thần và tướng sĩ nơi pháp trường. Quan võ tướng được điệu ra trói vào cột để hành hình. Nhà Vua đích thân mang gươm báu ra xử trảm nhằm làm gương cho quần thần, thì quan võ tướng xin nhà Vua ban cho một ân huệ cuối cùng trước khi chết, lời cầu xin được nhà Vua chấp thuận, ông bắt đầu kể:

- Thưa bệ hạ trong cuộc đi săn vừa qua, khi dừng lại nghỉ ngơi cho quân sĩ nấu cơm, lúc đó bệ hạ có nói sau khi ăn cơm xong bệ hạ sẽ kể một câu chuyện lý thú, đức Vua nhớ lại xem, quả như lời hạ thần tâu không ?

Nhà Vua bảo :

- Có !

Nhưng sau khi ăn cơm xong, nhà Vua vì quá mệt nên đã ngủ thiếp đi lúc nào không hay.

Đến nửa đêm quân sĩ và nhà Vua say giấc mộng, chỉ còn một mình hạ thần còn thức để canh chừng, thì bỗng nghe có tiếng văng vắng từ xa vọng lại : "Khi chiều ai nói ăn cơm xong sẽ kể một câu chuyện thật lý thú, nhưng không thực hiện, sáng ngày mai đi săn, đi ngay qua cây, cây đè, qua bực hang, hang sập, gặp cọp, cọp vồ, gặp rắn, rắn mỗ". Hạ thần trộm nghĩ đó là lời trách doạ của Thần Núi, và bệ hạ đã thấy các điều đó xảy ra, nếu hạ thần không quất roi vào mông ngựa cho ngựa nhảy qua thì chắc rằng nhà Vua đã bị cây đè, bực hang sập đè chết rồi. Điều hiển nhiên là khi gặp cọp, nếu hạ thần không mang hết sức mình để chống với cợp và giết được cọp thì liệu nhà Vua còn sống đến hôm nay không ? Sau đó nhà Vua hạ lệnh về triều, hạ thần biết một điều chưa xảy ra đó là rắn. Vì vậy mà hạ thần ngày đêm ăn không ngon ngủ không yên không biết điều đó sẽ xảy đến với nhà Vua lúc nào.

Bỗng một đêm, vào lúc giữa khuya hạ thần đang thao thức thì nghe một luồng gió ào ào thổi đến mỗi lúc một gần, hạ thần nhìn qua kẽ cửa thấy một con rắn dài to đang bò tới hoàng cung, nơi nhà Vua và Hoàng hậu đang ngủ. Hạ thần vội xách gươm vào hoàng cung trước. Quả thật, con rắn bò ngay đến nơi Hoàng thượng đang ngủ và nhắm vào Hoàng thượng mổ tới, hạ thần liền chém rắn đứt đầu lôi rắn ra để sau hậu cung, mới quay lại lau vết máu, hạ thần nhìn lên long sàng phát hiện vết máu văng dính trên ngực hoàng hậu. Hạ thần không dám dùng tay sợ phạm thượng mà dùng lưỡi để liếm vì hạ thần trộm nghĩ chỉ có lưỡi là tốt nhất. Không ngờ Hoàng hậu thức giấc và tri hô lên bảo hạ thần phạm tội loạn dâm. Hạ thần nghĩ rằng nói ra hạ thần sẽ hoá chì mà chết, mà không nói ra hạ thần cũng bị chết chém. Vì vậy hạ thần nói ra để khỏi nhục gươm báu của bệ hạ, khỏi vấy máu của kẻ nhơ nhớp đã mang tiếng vô ân bội nghĩa. Quan võ tướng nói dứt lời thì toàn thân đã hoá thành một đống chì. Nhà Vua cho người ra hậu cung thì thấy xác rắn còn nằm dài, nhà Vua hối hận biết mình đã hiểu lầm, vô cùng thương tiếc.

Cảm kích trước sự trung thành của quan võ tướng vì nghĩa mà chết oan, nhà Vua truyền lệnh cho các quan cận thần, quân sĩ và cả thần dân hãy lấy chì dát mỏng cắt thành hình vuông đeo trước ngực để luôn tưởng nhớ và tỏ lòng tôn thờ noi gương trung thành của quan võ tướng. Do đó ngày nay người Chăm coi việc đeo chì thành tục như chiếc bùa hộ mệnh vì ư đức trọng quỉ thần kinh. Chức sắc và thầy phù thuỷ khi hành lễ có can hệ lớn (Bakhinpakănprong) cũng đeo dây đai bằng vải màu đỏ ở lưng, người Chăm gọi là Brahthuni 1.

Khi sát sinh súc vật cho uống nước ba lần, đọc câu thần chú có ý nghĩa ban ân huệ cuối cùng.

Khi đã hứa cái gì dù chỉ nói một mình nhưng không dám bỏ qua "Hứa khẩu thành trái".