Vân Tiên Cổ Tích Tân Truyện
Trong truyện Lục Vân Tiên, Nguyễn Đình Chiểu đã dựng lên cả một xã hội trong đó những nhân vật chính diện tiêu biểu là Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga đã tượng trưng cho tài năng, trí tuệ, nhân phẩm của con người. Đó là những con người học rộng, tài cao. Tuy mỗi người mỗi vẻ, mỗi nét mặt khác nhau, nhưng họ đều là những người "cương trực", "khẳng khái", "vị tha" và “trọng nghĩa hiệp". Họ sẵn sàng cứu giúp người khác không sợ khó khăn nguy hiểm và nêu cao cái nghĩa khí “giữa đường gặp sự bất bình chẳng tha". Họ kiên trì đứng về lẽ phải mà suy nghĩ và hành động. Những đặc tính cao đẹp đó cững chính là những đức tính cơ bản của con người Việt Nam nói chung và của nhân dân Nam Bộ nói riêng.
Vân Tiên Cổ Tích Tân Truyện
Trang 26 / 104
Tips: Nhấp vào kí tự Hán Nôm để tra cứu trong từ điển.
Ghét đời Kiệt, Trụ , đa dâm
Để dân tới nỗi sa hầm sảy hang.
Ghét đời U, Lệ đa đoan
Khiến dân luống chịu lầm than muôn phần.
Ghét đời Ngũ Bá phân vân
Loạn thần đa tiếm làm dân nhọc nhằn
Ghét đời Thúc Quý phân băng
Sớm đầu , tối đánh, lăng quàng rối dân.
Thương là thương đức thánh nhân
Khi về nước Lỗ, Kiệt, Trần đạo vương.
Thương thầy Nhan Tử dở dang
Ba mươi mốt tuổi, tiếc đường công danh.
Thương ông Chư Cát tài lành
Gặp khi Hán mạt đã đành phôi pha
Thương thầy Đổng Tử cao xa
Chí vừa có chí, ngôi vừa không ngôi
Thương ngươi Nguyên Lượng ngùi ngùi
Đã hay giúp nước, lại lui về cày
Thương ông Hàn Tử chẳng may
Sớm dâng lời biểu tối đầy đi xa
Quốc ngữChú thích
Kiệt, TrụVua Kiệt đời Hạ, vua Trụ đời Thương. Hai vua tàn ác có tiếng, bị nhân dân oán ghét mà mất ngôị Mê dâm: mê là trong lòng mê ám, dâm là việc tà dâm (càn bậy)
U, LệU vương và Lệ vương hai vua đời nhà Chu, làm nhiều việc bạo ngược vô đạo ; Đa đoan: nhiều mối, lôi thôi, nhiều việc
Ngũ Bánăm vua Bá. Cuối đời nhà Chu (đời Xuân thu), năm vua chư hầu mạnh lớn, tức Tề Hoàn công. Tấn Văn công, Tống Tương công, Trần Mục công, Sở Trang vương, kế tiếp nhau nổi lên làm bá chủ nhất thời, gọi là “Ngũ bá”. Ngũ bá đều dựa trên uy lực, giả dối nhân nghĩa, kéo bè nước này đánh nước kia, gây chiến tranh hại dân
Thúc Quýđời suy loạn nói chung. Bài phú “Bạch lộc động” của Chu Hi đời Tống, trong có chữ “Thúc qui”, tuy tác giả dùng chỉ chung đời suy loạn, nhưng cái thời gian xảy ra mà tác giả thuật đó, vẫn là thời gian “Ngũ quí”, vậy Thúc quí cũng có thể giải là đời suy loạn “Ngũ quí” được “Ngũ quí” tức “Ngũ đại”, năm triều đại khởi lên cuối đời Đường , hồi ấy nước Trung-Quốc bị chia cắt nghiêng đổ (phân băng), dân rất khổ vì chiến tranh liên miên
đầuđầu hàng
đức thánh nhânTức Khổng Tử, ông đi khắp các nước Tống, Vệ, Trần, Khuông, để tìm cách đạo hành của mình mà không được
Nhan Tửtức Nhan Uyên, học trò Khổng Tử thông minh và hiếu học, đức hạnh vào bậc nhất, nhưng chết sớm, năm chết mới 32 tuổi (đây nói 31 tuổi, có lẽ chép nhầm), thày và bạn rất thương tiếc
Chư Cátchữ này chính âm là Chư Cát (họ hai chữ), Chư Cát Lượng tên tự Khổng Minh, người đời Tam quốc, có tài chính trị, nhất là binh pháp làm quân sư cho Lưu Bị, chỉ muốn khôi phục cơ nghiệp nhà Hán, nhưng khi Khổng Minh chết, nước vẫn còn bị chia ba
Hán mạtcuối đời Hán, tức đời Tam quốc (Thục, Ngụy , Ngô, ba nước phân tranh)
Đổng TửĐổng Trọng Thư, một nhà đại nho đời Hán, có tài đức hơn người vua Hán cử làm Giang Đô tướng, nhưng rồi lại giáng chức và có lần bị bắt giam, sau ông cáo quan về
Nguyên LượngĐào Tiêm, tên tự là Nguyên Lượng một nhà cao ẩn đời Tấn. Trước có làm quan Lệnh (tri huyện), huyện Bành Trạch, vì không chịu quỵ lụy quan trên, ông treo ấn bỏ quan về ở ẩn, có làm bài thơ “Quy khứ lai từ” (Về đi thôi) để tỏ chí mình
Hàn TửNgười đời Đường, đỗ tiến sĩ, làm đến chức Lại Bộ Thị Lang. Vì làm biểu can vua Đường đừng mê tín đạo Phật (vua rước xương Phật vào trong cung để cúng lễ), nên bị giáng chức và đầy đi xạ Ông là người đạo đức văn chương nổi tiếng, có nhiều tác phẩm hay truyền lại, các học giả coi ông như Thái Sơn (ngọn núi cao hơn các núi khác) Bắc đẩu (chòm sao sáng hơn các sao)
Tiêu đề:
Vân Tiên Cổ Tích Tân Truyện
Tác giả:
Author:
Loại tài nguyên:
Image, Text
Nơi xuất bản:
Vietnam
Ngày tạo:
N/A
Định dạng:
Digital
Ngôn ngữ:
Hán Nôm, Tiếng Việt
Chủ đề:
Văn học Việt Nam cổ điển
Điều kiện truy cập:
Open access for educational and research purposes; commercial use prohibited.