Truyện Kiều, bản 1872

Bản Truyện Kiều do Duy Minh Thị khắc in năm 1872 là một trong những bản chữ Nôm sớm nhất còn được biết đến của tác phẩm nổi tiếng của Nguyễn Du. Văn bản này thuộc một truyền thống lưu truyền riêng, lưu giữ nhiều dị biệt về từ ngữ, cách sử dụng chữ Nôm và diễn đạt thơ ca, cung cấp những tư liệu quan trọng để nghiên cứu quá trình truyền bản và diễn giải Truyện Kiều trong thế kỷ XIX. Một điểm khác biệt đặc biệt đáng chú ý xuất hiện ngay ở câu thơ thứ hai: “Chữ tài chữ sắc khéo là cợt nhau”, thay vì cách đọc quen thuộc “Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau”.
Truyện Kiều, bản 1872
Trang 13 / 163
Tips: Nhấp vào kí tự Hán Nôm để tra cứu trong từ điển.
Hiên tà gác bóng CHÊNH CHÊNH ,
HÃY riêng riêng trạnh tấc riêng một mình.
Cho hay là thói hữu tình,
Đố ai DỨT mối tơ mành cho xong!
Chàng Kim từ lại thư song,
Nỗi nàng cánh cánh bên lòng BIẾNG KHUÂY .
Sầu đong càng KHẮC càng đầy,
Ba thu GIỌN lại một ngày dài ghê!
Mây Tần khoá kín song the,
Bụi hồng LIỆU NẺO đi về chiêm bao.
Tuần trăng khuyết đĩa dầu hao,
Mặt mơ tưởng mặt lòng ngao ngán lòng.
BUỒNG văn hơi giá như đồng,
Trúc se NGÓN thỏ tơ chùng phím loan.
Mành Tương phất phất gió đàn,
Hương DÂY mùi nhớ trà khan giọng tình.
Ví chăng duyên nợ ba sinh,
Làm chi đem thói khuynh thành trêu ngươi?
Bâng khuâng nhớ cảnh nhớ người,
Nhớ nơi kỳ ngộ vội dời chân đi.
Quốc ngữChú thích
CHÊNH CHÊNHĐọc NGHIÊNG NGHIÊNG như ở A là để gieo vần với RIÊNG, nhưng xa mặt chữ quá. Vẫn phải đọc CHÊNH CHÊNH.
HÃYỞ KOM, TMĐ, LVĐ đều NỖI nên ĐDA chũng theo vậy. Nhưng riêng bản này thì khắc HÃY.
DỨTBản A ghi GỠ như bản 1902. Nhưng bản 1872 này cùng hai bản cổ 1879, 1871 đều thống nhất là DỨT.
BIẾNG KHUÂYBản này khắc là CANH KHUYA, nhưng chắc là BIẾNG KHUÂY bị khắc nhầm. Các bản A, B, C, D đều ghi đúng cả.
KHẮCBản này cũng dùng KHẮC như hai bản cổ TMĐ, LVĐ nhưng bản KOM đổi lại thành BẠT, tức nay GẠT. Ở ĐDA: LẮC.
GIỌNỞ A, B: DỌN. Ở C, D và bản này khắc chữ LUẬN, vậy phải GIỌN. Nhưng đọc GIÓN/DÓN hay GIỒN/DỒN cũng được (xem HTC).
LIỆU NẺOChữ LIỆU khắc thành KHOA. Đọc LIỆU NẺO cũng có cách hiểu được, tuy thường cho là: LẼO NẼO> LẼO ĐẼO theo tiền lệ ÊM NỀM > ÊM ĐỀM. Ở B, C, D đều LIỆU NẺO như ở bản này. Phải chăng BỤI HỒNG là dịch từ HỒNG PHẤN, để chỉ phái đẹp?
BUỒNGBản DMT này thống nhất với ba bản B, C, D: BUỒNG VĂN. Riêng bản A đổi lại thành PHÒNG VĂN.
NGÓNTheo TVKI và Đào Thái Tôn. TRÚC chỉ nhạc khí chứ không phải chỉ cây bút, do đó NGÓN THỎ (có bộ THỦ) chứ không phải NGỌN THỎ. Trước NGÓN là chữ cần cân nhắc thêm về cách đọc SẺ SỈ NGÂỶ TRƠ?<br>  - Chữ CHÙNG có thanh phù DỤNG, vì ghi theo tiếng Nghệ Tĩnh chắc CHÙNG > GIÙNG/DÙNG. Ba bản 1871, 1872, 1879 khắc Nôm như trên. Đến 1902 KOM khắc lại, thành SE NGÒI THỎ. Bản ĐDA tái lập lại NGỌN.
DÂYĐọc DÂY vì có thanh phù DỊ Hai bản A, B chữ thành GÂY, theo TVKI – Chữ NHỚ khắc như chữ NỢ ở câu 257, khác với chữ NHỚ ở câu 259.
Tiêu đề:
Truyện Kiều, bản 1872
Tác giả:
N/A
Loại tài nguyên:
Manuscript, Text
Nơi xuất bản:
N/A
Ngày tạo:
1872
Định dạng:
Digital
Ngôn ngữ:
Hán Nôm, Tiếng Việt
Chủ đề:
Chữ Nôm , Văn học Việt Nam cổ điển, Văn học Việt Nam
Điều kiện truy cập:
Open access for educational and research purposes; commercial use prohibited.