Truyện cổ Dân gian Chăm

Bộ sưu tập bao gồm 58 truyện cổ được gìn giữ trong kho tàng văn học dân gian phong phú của người Chăm. Trong đó, 32 truyện được sưu tầm từ tư liệu lưu giữ tại Trung tâm và do các cá nhân, gia đình ở những làng Chăm thuộc Ninh Thuận, Bình Thuận cung cấp; bên cạnh đó là 26 truyện do Tuấn Dũng sưu tầm, tuyển chọn từ sách và tạp chí. Qua các sự tích về Po Nai, Po Ri Yak và những câu chuyện gắn với phong tục, đời sống tinh thần, người đọc có thể tìm hiểu cách cộng đồng Chăm kể về tình yêu, lao động, công bằng và lòng quả cảm.

46. Trí khôn của con người

Ngày xưa, có một bác nông dân chiều nào cũng vác cày và dắt trâu đi cày ruộng. Ruộng của bác gần sát bìa rừng, trong lúc cày bác la hét và cầm roi quất vào thân trâu. Có một con cọp ngồi trong bụi rậm gần đó trông thấy lấy làm lạ nghĩ ngợi "Con trâu to con như thế, có hai sừng nhọn hoắt mà lại chịu cúi mình để cho con người đánh đập như vậy, thì lấy làm tức lắm cọp bèn lên tiếng hỏi :

- Này trâu, tại sao mày to xác như vậy mà lại chịu để cho con người nhỏ nhắn đánh đập, thật ta chẳng hiểu ra sao cả.

Trâu trả lời :

- Con người tuy nhỏ nhắn nhưng lại khôn ngoan hơn ta, bác cọp không biết con người khôn ngoan như thế nào đâu.

Cọp bèn tìm đến người để hỏi xem :

- Này bác nông dân, trí khôn bác để ở đâu cho ta xem một chút được không ?

Bác nông dân trả lời :

- Được, nhưng hôm nay trí khôn của tôi để ở nhà rồi.

Cọp bèn năn nỉ :

- Bác về nhà lấy cho tôi xem một chút có được không ?

Bác nông dân bật cười và bảo :

- Ông nói sao nghe dễ quá, tôi đi về nhà ở đây ông ăn thịt mất hai con trâu của tôi thì sao. Nếu ông đồng ý cho tôi cột ông lại thì tôi mới yên tâm về nhà lấy cho ông xem.

Cọp liền đồng ý cho bác nông dân cột lại vì quá tò mò muốn biết trí khôn của con người ra sao.

Bác nông dân lấy dây thừng cột chặt con cọp vào một thân cây to, rồi bác vác cây thật to đập lên đầu, lên thân cọp và nói :

- Đây trí khôn của tao đây, mày đã biết rồi chưa. Bây giờ cọp mới hiểu ra nhưng đã quá muộn và ngón đòn của bác nông dân đã làm cho nó gục ngã.

Đó cũng là một bài học răn dạy những kẻ khoe khoang xem mình là hơn tất cả, thiếu gì kẻ khác khôn ngoan hơn ta.

Tiêu đề:
Truyện cổ Dân gian Chăm
Tác giả:
Contributor: Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa Chăm Ninh Thuận
Loại tài nguyên:
Text
Nơi xuất bản:
Việt Nam
Ngày tạo:
2000
Định dạng:
Digital
Ngôn ngữ:
Tiếng Việt
Chủ đề:
Văn học dân gian, Việt Nam, Các dân tộc Việt Nam
Nhà xuất bản:
Nhà xuất bản Văn hóa Dân tộc
Điều kiện truy cập:
Open access for educational and research purposes; commercial use prohibited.