Truyện Kiều, bản 1866
Truyện Kiều, bản 1866
Trang 133 / 136
Tips: Nhấp vào kí tự Hán Nôm để tra cứu trong từ điển.
Thương nhau sinh tử đã nhiều,
Đưa nhau còn thiếu bấy nhiêu là tình.
Chừng xuân tơ liễu còn xanh,
Nghĩ chưa chưa thoát khỏi vành ái ân .
Gương trong chẳng chút bụi trần,
Một lời quyết hẳn muôn phần kính thêm!
Bấy lâu đáy bể mò kim,
Là nhiều vàng đá phải tìm trăng hoa .
Ai ngờ lại họp một nhà,
Lọ là chăn gối mới ra sắt cầm !"
Nghe lời sửa áo cài trâm,
khấu đầu lạy trước cao thâm nghìn trùng .
Thân tàn [trăn] đục khơi trong,
Là nhờ quân tử khác lòng người ta.
Mấy lời tâm phúc ruột rà.
Tương tri nghĩa ấy mới là tương tri!
Chở che đùm bọc thiếu gì,
Trăm năm danh tiết cũng về đêm nay!
Thoắt thôi tay lại cầm tay,
Càng yêu vì nết, càng thương vì tình.
Thêm nến giá, nỗi hương bình,
Cùng nhau lại chuốc chén quỳnh giao hoan .
Tình xưa lai láng khôn hàn .
Thong dong lại hỏi ngón đàn ngày xưa.
Quốc ngữChú thích
vành ái ânvòng yêu thương, đây ý nói đến chuyện vợ chồng chung chăn gối. Cả hai câu 3171-3172 ý Kim Trọng muốn nói rằng Thuý Kiều còn trẻ, nghĩ chưa thoát khỏi được chuyện ân ái vợ chồng.
Một lời quyết hẳnđây là lời của Thuý Kiều nhất quyết không chịu ân ái vợ chồng, không chịu để mất một chút trinh bạch còn lại. “Nguyên truyện”: Kim Trọng nghe đoạn lấy làm kinh ngạc mà rằng: “Thế ra hiền thê không phải là hạng con gái tầm thường mà chính là một con người hào kiệt! Nay hiền thê đã lấy tư cách liệt phụ ngàn xưa để giữ mình thì ta không dám vọng cầu nữa”. Thuý Kiều nghe đoạn, liền trở dậy nghiêm chỉnh áo quần rồi hường về chàng Kim sụp lạy mà rằng: Kính tạ tri kỷ.
trăng hoachỉ việc trai gái ân ái với nhau. Cả hai câu 3175-3176, ý nói bấy lâu nay vì nặng lời vàng đá nên phải đi tìm khắp nơi chứ đâu phải vì thú trăng hoa.
Lọ là chăn gối mới ra sắt cầmcả câu ý nói đâu phải là có chung chăn gối mới là vợ chồng. Trong trường hợp Thuý Kiều, vấn đề tế nhị hơn. Kim Trọng và Thuý Kiều vẫn chung chăn gối, vẫn “âu yếm vành ngoài”, vẫn là vợ chung nhưng chỉ không có chuyện ân ái mây mưa thôi.
lạy trước cao thâm nghìn trùngnên đọc là “lạy tạ cao thâm nghìn trùng”. Lạy tạ tấm lòng cao cả của Kim Trọng đã xử sự đúng bậc quân tử, khác hẳn “lòng người ta”.
[trăn] đục khơi trongnên đọc là “[gạn] đục khơi trong”. Ý nói rửa sạch cấn nhơ, cũng như Thuý Kiều tấm thân đã “thừa xấu xa” nay được trong sạch hẳn đi.
tâm phúclòng dạ, ý nói thân tín nhau.
ruột rànói cái tình thân cùng máu mủ.
Tương tribiết rõ lòng dạ của nhau, bạn thân.
danh tiếtdanh tiếng và tiết tháo.
chén quỳnhchén rượu quỳnh tương, chén rượu quí.
giao hoanvui vẻ với nhau.
lai láng khôn hànchứa chan trong lòng không cầm giữ lại được, không ngăn lại được (chữ “hàn” la bởi chữ “hạn” chuyển âm sang).
ngón đàncái sở trường về đàn.
Tiêu đề:
Truyện Kiều, bản 1866
Tác giả:
N/A
Loại tài nguyên:
Manuscript, Text
Nơi xuất bản:
N/A
Ngày tạo:
1866
Định dạng:
Digital
Ngôn ngữ:
Hán Nôm, Tiếng Việt
Chủ đề:
Văn học Việt Nam cổ điển, Chữ Nôm , Văn học Việt Nam
Điều kiện truy cập:
Open access for educational and research purposes; commercial use prohibited.