Truyện Kiều, bản 1872

Bản Truyện Kiều do Duy Minh Thị khắc in năm 1872 là một trong những bản chữ Nôm sớm nhất còn được biết đến của tác phẩm nổi tiếng của Nguyễn Du. Văn bản này thuộc một truyền thống lưu truyền riêng, lưu giữ nhiều dị biệt về từ ngữ, cách sử dụng chữ Nôm và diễn đạt thơ ca, cung cấp những tư liệu quan trọng để nghiên cứu quá trình truyền bản và diễn giải Truyện Kiều trong thế kỷ XIX. Một điểm khác biệt đặc biệt đáng chú ý xuất hiện ngay ở câu thơ thứ hai: “Chữ tài chữ sắc khéo là cợt nhau”, thay vì cách đọc quen thuộc “Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau”.
Truyện Kiều, bản 1872
Trang 29 / 163
Tips: Nhấp vào kí tự Hán Nôm để tra cứu trong từ điển.
Ngại NGẦN một bước một xa,
Một lời trân trọng châu sa mấy hàng.
Buộc yên quảy gánh vội vàng.
Mối sầu sẻ nửa bước đường chia hai.
Buồn NOI phong cảnh quê người,
TIẾNG CÂY quyên nhặt BÓNG trời nhạn thưa.
Não người nghe gió, RẰNG mưa,
Một ngày nặng gánh tương tư một ngày.
Nàng THÌ đứng RŨ hiên tây,
Chín hồi vấn vít như vầy mối tơ.
Trông chừng khói ngất song thưa,
Hoa trôi TRÁC thắm liễu xơ xác vàng.
Tần ngần dạo gót lầu trang,
Một đoàn mừng thọ ngoại hương mới về.
Hàn huyên chưa kịp dã dề,
Sai nha bỗng thấy bốn bề xôn xao.
Người nách thước kẻ tay đao,
Đầu trâu mặt ngựa ào ào như sôi.
VƠ CHẰNG một lão một trai,
Một dây vô lại buộc hai thâm tình.
Quốc ngữChú thích
NGẦNRiêng bản này NGẠI NGẦN. Ở A, B, C, D đều thống nhất là NGẠI NGÙNG.
NOIBUỒN TRÔNG: ở hai bản A và B; còn ở hai bản cổ 1871, 1879 lại đều là BUỒN NOI. Chữ BUỒN Nôm này tình cờ trùng chữ PHẪN của Hán! Do đó có thể đọc cả PHẪN. NOI ghi bằng NỘI như ở bản 1871? Hay là MUÔN như ở bản 1884?
TIẾNG CÂYỞ A, B, C, D đều ĐẦU CÀNH... đối với CUỐI TRỜI... ; riêng ở bản này: TIẾNG CÂY... BÓNG TRỜI...
RẰNGRẰNG xưa là một động từ nên đối với NGHE được NGHE GIÓ, RẰNG MƯA thì cũng na ná như hiện nay nói NGHE GIÓ, KÊU MƯA hoặc NGHE GIÓ, THAN MƯA... Nhưng cũng không loại trừ khả năng đọc là LÁNG (như trong LAI LÁNG) hoặc LẮNG. Còn ở A, B, C, D thì đều CỮ GIÓ, TUẦN MƯA.
Nàng THÌ đứng RŨỞ A, B: NÀNG CÒN; ở C, D và bản này: NÀNG THÌ. Nhưng ĐỨNG RŨ thì chỉ riêng bản này dùng. Ở A, B, C, D đều ĐỨNG TỰA.
TRÁCTRÔI TRÁC là một động từ ghép, xưa dùng với ý nghĩa là “lênh đênh theo dòng nước chảy”, “đẩy đưa theo nước” (HTC). Ở bản B cũng chữ TRÁC nhưng có thêm bộ THUỶ. Hai bản C, D thì dùng chữ CHỨC viết tắt (tức bỏ chữ ÂM ở giữa ruột) để ghi. Nhưng CHỨC đã từng dùng để ghi GIẤC (như ở câu 437) và CHÁC (như ở câu 236), vậy ở đây CHỨC cũng ghi TRÁC chứ không phải ghi GIẠT.
VƠ CHẰNGVƠ CHẰNG chỉ có ở bản này; ở A, B, C, D đều GIÀ GIANG.
Tiêu đề:
Truyện Kiều, bản 1872
Tác giả:
N/A
Loại tài nguyên:
Manuscript, Text
Nơi xuất bản:
N/A
Ngày tạo:
1872
Định dạng:
Digital
Ngôn ngữ:
Hán Nôm, Tiếng Việt
Chủ đề:
Chữ Nôm , Văn học Việt Nam cổ điển, Văn học Việt Nam
Điều kiện truy cập:
Open access for educational and research purposes; commercial use prohibited.