Truyện Kiều, bản 1866
Truyện Kiều, bản 1866
Trang 10 / 136
Tips: Nhấp vào kí tự Hán Nôm để tra cứu trong từ điển.
Một mình lưỡng lự canh chầy ,
Đường xa nghĩ nỗi sau này mà kinh!
Hoa trôi, bèo dạt, đã đành.
Biết duyên mình, biết phận mình thế thôi!
Nỗi riêng lớp lớp sóng trôi,
Nghĩ đòi cơn, lại sụt sùi đòi cơn.
Giọng kiều rền rĩ trướng loan,
Nhà huyên chợt tỉnh hỏi cơn cớ gì?
"Cớ sao trằn trọc canh khuya,
Màu hoa lê hãy dầm dề giọt mưa?"
Thưa rằng: "Chút phận ngây thơ,
Dưỡng sinh đôi nợ tóc tơ chưa đền.
Buổi ngày chơi mả Đạm Tiên,
Nhắp đi thoắt thấy ứng liền chiêm bao.
Đoạn trường là số thế nào,
Bài ra thế ấy, vịnh vào thế kia.
Cứ trong mộng triệu mà suy,
Phận con thôi có ra gì mai sau!"
Dạy rằng: "Mộng triệu cứ đâu,
Bỗng không mua não, chuốc sầu nghĩ nao!
Vâng lời khuyên giải thấp cao,
Chưa xong điều nghĩ, đã dào mạch sương.
Ngoài song thỏ thẻ oanh vàng ,
Nách tường bông liễu bay ngang trước mành.
Quốc ngữChú thích
lưỡng lựlo nghĩ phân vân không biết quyết định ra sao.
canh chầycanh khuya.
đòi cơnnhiều cơn. Cả hai câu 221-222 ý nói trong lòng có nhiều lo nghĩ như sóng dồi nhiều lớp, càng lo nghĩ lại càng đau đớn mà sụt sùi khóc lóc.
Giọng kiềugiọng của Thuý Kiều. Các bản nôm KOM-QVĐ đều viết 嬌 (kiều). Chữ kiều này có nghĩa là vẻ mềm mại đáng yêu nên xưa kia gọi con gái là a kiều.
Nhà huyênchỉ người mẹ, dịch chữ “huyên đường”; chữ lấy ở bài Bá hề (Kinh Thi): “Yên đắc huyên thảo, ngôn thụ chi bối” = mong được cỏ huyên để trồng vào bên nhà phía bắc. Chữ “huyên” 諼 nguyên nghĩa là quên, dùng với chữ “thảo” mới có ý nghĩa là cây quên sầu. Về sau người ta lại viết chữ “huyên” 萱 để chỉ cỏ huyên cũng gọi là “vong ưu thảo” hoặc “nghi nam”. (sách thuốc xưa nói đàn bà “có thai” đeo hoa cây ấy thì sinh con trai).
Màu hoa lêý nói mặt nàng Kiều trắng đẹp như hoa lê mà khi khóc nước mắt làm ướt trông tựa hoa thấm mưa xuân. Mấy chữ này mượn ý từ câu: “Ngọc dung tịch mịch lệ lan can, lê hoa nhất chi xuân đới vũ” = “Lệ giàn mặt ngọc lưa thưa, cành lê hoa chíu hạt mưa xuân đầm”. (Tản Đà dịch).
Dưỡng sinhcha sinh mẹ dưỡng, chỉ công ơn cha mẹ.
tóc tơdùng để chỉ những điều nhỏ nhặt nhất, nói về công ơn cha mẹ, cũng phải báo đáp.
Nhắpchợt ngủ đi.
mộng triệuđiều chiêm bao thấy trong mộng báo trước sự việc sẽ xảy ra.
chuốc sầutự mua lấy cái sầu não vào mình.
oanh vàng<240> bông liễu: hai câu này, ý nói Kiều nghe chim oanh hót, thấy bông liễu bay thì nghĩ đến tình duyên của mình.
Tiêu đề:
Truyện Kiều, bản 1866
Tác giả:
N/A
Loại tài nguyên:
Manuscript, Text
Nơi xuất bản:
N/A
Ngày tạo:
1866
Định dạng:
Digital
Ngôn ngữ:
Hán Nôm, Tiếng Việt
Chủ đề:
Văn học Việt Nam cổ điển, Chữ Nôm , Văn học Việt Nam
Điều kiện truy cập:
Open access for educational and research purposes; commercial use prohibited.